1. MỘT ĐỜI CÓ MẸ, MỘT LẦN CÓ AI?
Đêm giá buốt, con gọi thầm tiếng Má
Không biết bây giờ, Má ấm lạnh ra sao?
Những lúc buồn, vui nhớ Má biết là bao
Nỗi nhớ xôn xao, dạt dào đêm có Mẹ... ....
Má góa bụa, thương chồng mòn tuổi trẻ
Cuốc kêu thương, ai oán những đêm hè!
Thời chiến chinh biết bao lần chia rẽ
Kẻ ra đi đâu hẹn sẽ quay về!
Nhà vắng Ba, con gà buồn không gáy
Sáng!
Trưa!
Chiều!
Đâu cũng thấy hoàng hôn!
Tuổi hồi xuân, Má như đã vùi chôn
Từng mùa chết giữa cuộc đời khốn khổ!
Nhà vắng Ba, Má một đời thế chỗ
Nuôi bầy con lớn nhỏ tuổi mồ côi.
Nửa chừng xuân, sầu lẻ bóng cũng rồi
Dòng nước mắt ngậm ngùi trong đêm tối!
Tôi chẳng nhớ gì cái hôm Ba đi
Chỉ nhớ những họng súng đen ngòm dí sau lưng Ba trần trụi!
Lời Má kể: Ba đi về hướng núi
Tôi không quên dáng nhỏ Má tôi lúi cúi ngã bên thềm!
Có gia đình nào không mơ ước ấm êm
Có trẻ con nào không thèm kêu: Ba, Má?
Nợ vay kiếp nào, giờ một mình Má trả
Tội Má, Ba ơi!
Giờ Ba ở phương nào!
Mười tám năm rồi chờ đợi quá xanh xao
Xiết nỗi nghẹn ngào một thời rau với cháo!
Kể sao hết được một trời dông bão
Kiếp bương chãi Má buồn thầm lặng nuôi con.
Lòng Má quá mỏi mòn, tim héo hắt
Dáng gầy đi queo quắc nuốt bồ hòn.
Chúng tôi lớn lên không Ba để đón đưa
Núp bóng Má vừa che mưa, sưởi lạnh.
Một sự thật không thể nào lẫn tránh
Nên đương đầu thêm nghịch cảnh, chẳng sao!
Chiến tranh nào không mất mát, đớn đau
Ai tốt xấu? Ai quỷ ma, thần thánh?
Trong đau khổ chẳng đổ thừa hoàn cảnh
Khi sướng vui chớ quên mảnh áo tàn.
Dân tộc nào chẳng có lúc lầm than
Gia đình nào chẳng có khi ly tán!
Chúng tôi lớn lên giữa hai làn lửa đạn
Sáng chiều nghe cha Bắc khóc mẹ Nam!
Chúng tôi lớn lên như cây chôm chôm trong vườn
Ngày xưa Ba trồng, Má gồng lưng gánh nước.
Tuổi thơ chúng tôi dưới vòm cây xanh mướt
Thời thơ ngây, lòng rộn rã ước mơ...
Như chim non hót chíu chít từng giờ
Chờ đến lúc lớn khôn là tung cánh.
Dẫu buồn đau nhưng vẫn không hiu quạnh
Bên mẹ hiền hơn thần thánh trên cao.
Tôi không so sánh tình mẹ như trong cổ tích, ca dao
Mẹ thần thoại không bằng người trần trụi.
Mẹ tôi không là "Người mẹ" của Goócki.
Không là “bà Bủ, bà Bầm” như Tố Hữu đã ghi
Không như "Bà mẹ đào hầm" mà Dương Hương Ly đã viết
Không phải "Bà mẹ da vàng" tha thiết của Trịnh Công Sơn.
Lòng mẹ với tôi còn hơn như thế nữa
Đi giữa cuộc đời lặng lẽ với nắng mưa.
Hơn trăm pho tiểu thuyết, hơn nghìn bản trường thi
Cho con ghi vào tim con: Một đời có Mẹ!
Là có tất cả thời tuổi thơ, tuổi trẻ
Có cánh diều bay, con thả những trưa hè...
Như bóng râm che, mẹ gầy guộc đôi tay
Cho dòng sông con lặng lờ, êm trôi chảy...
Má lặng lẽ sống cuộc đời như vậy
Nuôi các con mười một đứa tròn quay!
Từ tuổi dại khờ đến lúc biết suy tư
Biết đếm thời gian qua nhanh như ngọn cỏ.
Riêng tôi!
Tuổi đời mai sau, thời gian đem vứt bỏ
Tôi vẫn nhớ hoài thời nhỏ bé tuổi thơ!
Dáng má gầy cho tôi sống vô tư
Tay má run cho tay tôi rắn chắc.
Giọng ầu ơ ngày xưa Má ru...
Tôi lớn lên chưa biết căm thù
Đã biết viết những dòng nghệch ngoặc vì đời đâu thẳng thốn.
Biết trốn Má, ngày đêm làm hiệp sĩ
Ghét "Trăm ngàn hoa tím" chỉ là mơ.
Dù Má chẳng ru tôi lớn lên thành một nhà thơ
Tôi vẫn thèm viết vẩn vơ, thẫn thờ bên cuốn vở.
"Thế giới quan, nhân sinh quan" trong sách Max, AngGhen, LeNin
Phải thuộc lòng, tôi không thể
Chủ nghĩa nào rồi cũng ánh trăng mờ!
Tôi nhớ ra mình mắn may giữa bao người
Đã lấy trời làm chăn, lấy trăng làm chiếu!
Cuộc sống sinh sôi, người thừa, kẻ thiếu
Ôi! Tình đời trĩu nặng giữa ngàn mây!
Ta ngồi đây để đếm tuổi thơ bay
Thấy hãnh diện phút giây mình đang sống.
Khi trái tim xôn xao ngàn tiếng động
Vẫn không bao giờ quên được tuổi trăng mơ!
Sự so sánh nào cũng xa xót không ngờ
Nếu Người nắm tay ta không dịu dàng, mềm mại.
Tôi chẳng có bàn tay mềm con gái
Vì nỗi nhọc nhằn thành vết khắc lương tri.
Thời gian qua, ngày tháng đuổi xuân thì
Không quên được thời xanh xanh một thuở.
Dù năm tháng cuộc đời qua lứa tuổi
Con vẫn là bé bỏng của ngày xưa.
Nhớ Má làm từ sáng sớm đến chiều mưa
Khi con chim cuối cùng về tổ ấm
Mặt trời rạng đông trải ngàn hoa gấm bên kia nửa địa cầu.
Má về.
Con bồng em đón Má
Trên con đường nho nhỏ giữa đồng sâu
(Con đường nhỏ trong tim con cũng vậy).
Chiều thứ bảy, Má đi làm về sớm
Nắng lưa thưa, rơm rớm bóng lá dừa.
Con lần tìm bóng Má...
Chiếc áo dài xanh lẫn giữa xanh tre.
Mẹ tôi không khuê nữ của phòng the
Không như Tây Thi của Phù Sai, Phạm Lãi
Không như Quý Phi làm Minh Hoàng điên đảo
Má vẫn đẹp trong lòng con mãi mãi giấc chiêm bao.
Thời con gái, Má - hoa khôi phố biển
Để nhận phần bạc phước với truân chuyên!
Đời lận đận nên sớm phai màu tóc
Đen lánh mượt mà, dài bạc với lo toan.
Chiếc áo dài xanh, con không nhận ra màu da của Má
Nhưng không làm xanh xao lòng con.
Trái tim Mẹ đã cho tôi ngọn lửa
(Mẹ cho tôi không lần lựa như Người!).
Cuộc sống khóc, cười qua dấu chân đơn lạnh
Những cô gái thôn cùng xóm vắng đội sương, gồng gánh.
Tôi đánh mất tiếng cười trong trẻo tuổi hoa niên!
Tuổi vô tư đã sớm những ưu phiền.
Con chim én liệng bao lần, tôi theo tháng ngày lớn bỏng.
Mười mấy năm cuốc bộ, nước mắt lưng tròng, đi mãi thành quen.
Nên cuộc đuổi bắt nào, người ta cũng "nhường" cho.
Tôi không tranh chiếc cúp vàng với những ước mơ tầm thường bé nhỏ
Tôi chạy bắt tình đời, đuổi bắt tình yêu
Đuổi bắt lại những gì tuổi thơ tôi đã mất
Không phải chạy tìm một chiếc cúp vô tri!
Rồi tôi lớn lên
Cũng như cuộc đời.
Cũng như mọi người.
Trên những nụ cười thân ái của thầy cô, bè bạn
Những tấm lòng vàng, tôi mang suốt đời tôi!
Ôi tháng năm, năm tháng những ngậm ngùi
Những cay đắng, ngọt bùi, ai chia xẻ?
Thầm gọi Má: "Thôi đừng buồn Má nhé!"
Tết năm này, con bé sẽ về đây.
Sẽ ngồi bên Má cả ngày, đấm lưng Má suốt đêm
Nhổ tóc bạc không... tính tiền như lúc nhỏ.
Tôi đã về rồi!
Hỡi bướm, hoa, cây cỏ...
Còn nhớ ra tôi, con bé nghịch ngày xưa?
Thích chạy quanh từng gốc bưởi những trưa
Ôm gốc mận, trèo cây dừa, hái ổi...
Tôi bi giờ đã lớn lên như thổi
Thèm trái dâu chấm muối ớt, lượm xoài...
Tôi bi giờ thôi múa kiếm, bắn cung
Nhưng vẫn thích cùng chôm chôm trò chuyện.
Về đồng quê vẫn nhớ hoài phố biển
Mảnh trăng trôi nghiêng, ta riêng nhớ một Người!
Như tia chớp từ phương nao chợt hiện
Như sao sa thoáng chốc biến đâu rồi!
Còn bây giờ, ai đó có thương tôi
Có dám nắm tay tôi để nghe lòng bối rối?
Thương thơ dại, trao lầm tình nông nổi
Tin nhầm người, tim đau khổ mà thôi!
Người ta gọi tôi là "đột biến" của nhà tôi
Đột biến trong tâm hồn chứa đầy mâu thuẫn.
Đột biến trong sắc màu bâng khuâng đầy bội bạc
Nhưng tình mẹ muôn đời không "đột biến" trong tôi!
Mai này, tôi sẽ về với vườn quê
Đón mùa chôm chôm nghe tuổi thơ mình sống lại.
Kỷ niệm xưa theo thời gian đi mãi...
Thì đành cuộn mình theo lá khóc tình phai!
Với tôi
Cái "tôi", cái "ta" cái nào cũng lớn
Lớn bằng nhau nhưng không thể hòa nhau.
Tôi cho mọi người tất cả cái "ta"
Tôi giữ cái "tôi" muôn đời cho Má.
Tình người nếu không phải là hoa lá
Tôi giữ cái "tôi" là tất cả trao Người!
Tháng 3/26/1986
Ngọc Thiên Hoa